Burn-Out 22/06/2026

Vorige week was een week vol interessante gesprekken. Op een of andere manier kwam het thema burn – out op de voorgrond. Burn – out is in mijn ogen een heel belangrijk deel van het leven en biedt een unieke kans om het leven op een totaal nieuwe manier te ontdekken. Ik luister graag naar mensen die hierover durven praten. De gesprekken getuigen vaak van veel openheid en eerlijkheid en daar geniet ik van. Ze gaan niet langer over de glorie van het oude, maar over de ontdekking van iets nieuws. Soms voel ik een eerlijke broosheid en merk ik dat ze onzeker zijn om erover te praten want ze zijn het gewend om geen begrip te ervaren. Bang voor een oordeel van de wereld of de zoveelste goede raad. Maar ik weet wel beter. De oude wereld is hier niet langer van tel. Ik begrijp waarover ze praten.

In mijn stukje over de fenix heb ik hier vrij direct over geschreven maar eigenlijk is heel mijn blog op een of andere manier hiermee doorweven. Zonder vallen kan niemand opstaan. Om te herrijzen moet je diep gaan. Ik zie burn – out totaal niet als een moment van nederlaag of mislukking.

Integendeel, het is het moment waarop het voor jou duidelijk werd dat het oude niet langer haalbaar was. Of anders gezegd dat de energie die jij in het oude geïnvesteerd hebt niet (langer) terug keert. Hierdoor ben je leeg gelopen. Het einde van de weg is bereikt en het is lichamelijk en geestelijk niet meer mogelijk om verder gaan. En zelf moest je kunnen, zou je nog willen?

De vraag stelt zich hoe het zover is kunnen komen. Hoe kon een doel of waarde waar je zo lang aan vasthield je naar dit punt van totale uitputting brengen? En waarom heb je het zo lang niet gezien? Of zag je het maar kon je niet stoppen?

 We dragen allemaal een programma in ons. Dit werd ons meegegeven door onze ouders, door specifieke ervaringen maar ook algemeen door de cultuur waarin we opgroeiden en leven. Ons taalgebruik, de thema's waarover gepraat wordt, de dingen waar onze omgeving zijn focus op legt.

Al dit absorberen we vanaf onze kindertijd. We laden onszelf op met gedrag, waarden en gedachten die ogenschijnlijk zekerheden bieden en vooral een gevoel geven van niet alleen te staan en ergens bij te horen. Van belang te zijn in een grote geheel. Dit erbij horen is een heel sterke en diepe drive in ons die rechtstreeks te maken heeft met overleven. Verstoten worden door de groep was in veel tijden een doodsvonnis.

Onbewust zijn we dus altijd bezig met observatie van de stromen rond ons en absorberen we gedachten en gedrag waarvan we uitgaan dat die ons veilig stellen of in de ogen van anderen een meer waardevol mens maken.

Maar wat als al deze pogingen om tegemoet te komen aan dit diepe veiligheidsprogramma ons stelselmatig uitputten? Hoeveel uren moet je werken om een “goede” te zijn? Hoeveel zelfopoffering? Hoeveel verraad moet je plegen aan je eigen geweten? Hoe hard moet je gaan om waardig te zijn? En in de ogen van wie?

Wie is deze valse rechter die ons vertelt wat het inhoudt om een goed en wenselijk persoon te zijn? Ik verwerp dit collectief beeld dat we proberen na te leven als nutteloos. Het is fake en ontdaan van ziel.

Achter heel het programma zit angst. Heel diepe angst. En die angst is lang niet altijd duidelijk voelbaar of zichtbaar. De persoon voelt zich gedreven door een kracht die hij of zij niet echt begrijpt. Als een trein zonder remmen, bergaf steeds sneller. Op een moment hou je het niet meer bij. Voor even kan je lichaam het nog dragen maar dan slaan de stoppen door. Veel overheden en bedrijven weten maar al te goed hoe het werkt en zullen niet nalaten iedereen massa's profielen aan te bieden die “goed” zijn en anderen een schuldgevoel bezorgen of stigmatiseren wanneer ze afwijken van het “ideale “ of met andere woorden: Het meest winstgevende en beheersbare profiel.

Maar als het vat leeg is gaat dit niet langer. Niet werkt nog. Het oude is niet langer toegankelijk. Het werk, de vrienden die erbij hoorden en vaak in net dezelfde trein zitten maar er ogenschijnlijk geen last van hebben, het lichaam dat niet meer doet wat jij wil. De oude gedachten die geen nut meer hebben. Dan komt de rouw om wat verloren is, de frustratie dat je het niet zag, de angst omdat acties die je vroeger zekerheden gaven niet langer mogelijk zijn, het sociale stigma in een maatschappij die altijd maar over de beste versie van jezelf praat en vooral aan het oppervlak wil blijven. Ook nu laten ze niet na je een nieuwe stempel te geven: beschadigd, verbrand, verloren, heeft wat tijd nodig, bla, bla, bla. Allemaal nieuwe gedragscodes.

Maar ik zie het voor wat het is. De valse dromen van de wereld, de consensus die je zo lang hebt nagestreefd heeft je zijn ware prijs getoond. Het was nooit jouw consensus. Het was de stem die groeide toen je ging zwijgen en ervan uit ging dat een ander het wel beter zou weten. Die vervreemding van jezelf resulteert in totale uitputting.

Je krijgt nu een keuze. Elke dag opnieuw. De oude wereld wil je terug als winnaar, als actieve participant, maar jij weet dat het niet langer mogelijk is. Er is iets geknapt. Je wil niet meer terug. In de stilte na de storm ontdek je stilaan een vrijheid die je nooit gekend hebt. De vrijheid om jezelf te ontdekken zonder programma van derden. Gewoon wat werkt voor jou. Het enige dat echt is.

Anderen snappen het niet. Je ziet 2 werelden naast elkaar. De maalstroom van vroeger versus de naaktheid van een niet weten waarbij je stap per stap je leven invult met acties die niet langer het resultaat zijn van een collectief verwachtingsmodel maar een luisteren naar een diepe eigen waarheid die je laat voelen wat werkt voor jou. Faken lukt niet meer. Je ontdekt de waarde van de kleine dingen en ziet de holheid in de mooie woorden van wereld.

Als je het mij vraagt: Dit is het enige pad dat de moeite loont. Jouw pad. Hardcore. Geen voorgekauwde collectieve brei maar een waarden set die jij dagelijks bepaalt voor jezelf. Like it or leave it. Dat is geen kwestie van vrije keus. Voor jou is dit nu het nieuwe overleven. Terug naar het oude betekent sterven. Dit is de ware helden reis. Enkel nog vooruit. Dat verhaal is uniek het jouwe. Laat niemand je vertellen hoe je het moet invullen. Ware kracht begint op het moment dat je alle definities laat vallen. Veel succes. (En bedankt voor de babbel.)

Nog een fijne week gewenst.

Foto door Clement Eastwood: https://www.pexels.com/nl-nl/foto/dageraad-morgenstond-natuur-hemel-5399388/