The Matrix 29/03/2026

Vandaag wil ik even schrijven over de “Matrix”, een thema dat me al altijd gefascineerd heeft.

Vroeger dacht ik dat de Matrix een soort transcendentale puzzel was, een raadsel. De illusie van ons bestaan. Een plaats die ons gevangen houdt. Die ons afschermt en “dom” houdt in een veel groter geheel waar we geen zicht op hebben gezien dezelfde Matrix ons een vals beeld voorhoudt. Een gevangenis zonder zichtbare muren waarbinnen de meeste mensen geloven dat ze vrij zijn. Een droom waarbinnen je droomt dat je wakker wordt, leeft en weer gaat slapen, maar nooit finaal “wakker “ wordt.

In de film the Matrix krijgt Neo twee pillen aangeboden. De boodschap luidt: Neem de rode pil en je zal de waarheid kennen achter de illusies van de wereld , de echte realiteit. Maar dan zal je nooit terug kunnen naar je oude bestaan. De blauwe pil zal je doen inslapen en je zal wakker worden in je eigen vertrouwde wereld van illusie zonder herinneringen aan het eerdere keuze moment. De film speelt in op een populair idee dat mensen hebben van de matrix, namelijk dat als je hem kan ontcijferen je iets nieuws zal ontdekken, dat stuk achter de schermen van de Matrix. Als een nieuwe geheime kamer of verdieping van een huis die je ontdekt als je maar de geheime doorgang vindt. Van minder weten naar meer weten.

Een kans op “finaal” wakker worden. Dat trok me wel aan ja. Toegang tot iets groter. En dan heen en weer kunnen gaan. Iets wat voordelig kon zijn voor mijn eigen vertrouwde bestaan. Een aanvulling, verrijking. Romantisch en avontuurlijk.

Ik heb daar in de loop der jaren wel wat moeite en tijd ingestoken. Helder dromen, meditatie, religie, psychedelica. Ze beloofden voor mij allemaal een soort weg naar de ongekende grens van de Matrix en de ontdekking van een stukje nieuwe realiteit, nu onzichtbaar maar dan plots helemaal verlicht.

Mijn speurtocht heb ik gedeeltelijk al beschreven in vorige publicaties dus daar zal ik niet opnieuw op in gaan. Laten we samenvatten dat ik het niet gevonden heb in een specifieke praktijk.

Uiteindelijk hebben ze me allemaal steeds weer naar hetzelfde punt gebracht. Of beter gezegd naar dezelfde vraag:

Over dat stukje nieuw ontdekte realiteit, dat stukje voorbij de Matrix waar ik zo graag naartoe wou:

Als je het dan vindt en dan wakker wordt en het nieuwe terrein ervaart. Hoe weet je dan dat je “finaal” wakker bent?  Of heeft de Matrix je net een nieuwe droom gegeven? En hoe zou je het ooit kunnen weten?

Mijn antwoord (na heel wat ontkenning en verzet): Ik kan het niet weten. Ik zal het nooit weten. Ik weet het niet.

Deze fundamentele onzekerheid en onwetendheid is het verste punt dat ik ooit mocht ontdekken. De herkenning ervan kan zoals de rode pil niet ongedaan gemaakt worden. Het is het inzicht van dit finale “nooit kunnen weten” dat alles voor mij in een nieuw perspectief plaatste.

Het was niet het ontdekken van een nieuw plekje, maar het antwoorden op de bovenstaande vraag wat uiteindelijk leidde tot het besef van de aard van de Matrix zelf.

Het was het moment waarop ik naar de wereld keek en besefte dat niets wat deze wereld belooft leidt naar de waarheid die ik zocht. Want elk nieuw antwoord kon perfect een nieuw stukje van dezelfde matrix zijn. Geen enkel “zeker” is zeker. Geen enkel “echt” is echt.

Het was en is nog steeds confronterend te beseffen dat ik baad in een fundamentele onoverkomelijke onwetendheid en onzekerheid ten opzichte van mijn eigen bestaan en alles wat ik kan waarnemen.

Deze herkenning is uiteindelijk het “wakker” worden waarvan ik denk dat men sprak. Maar toen ik het zocht was het absoluut niet dat wat ik zocht.

De matrix is er en dan ook weer niet. Een wereld vol schijnbare zekerheden midden in een oceaan van onzekerheid die nooit kan gekend worden. Zolang ik geloofde in de mogelijke oplossingen die de Matrix me voorhield kon ik het fundament niet in vraag stellen.

Het is niet enkel buiten ons, maar behuist ons.

Leer hier maar eens in lopen. Want als je erbij stil staat: De wereld waarin ik opgroeide is 100% omgekeerd aan wat ik hierboven omschrijf. In die wereld draait alles rond zekerheden. Zekerheden die moeten volgehouden worden. The show must go on.

Deze ommekeer houdt me nog dagelijks bezig. Ik zie zoveel tegenstellingen dat het bij momenten hilarisch is, maar ook tragisch. Wie in de matrix leeft en opereert ziet hem niet en is blind voor wat hij niet weet. Zekerheid boven alles. En ook dat heeft gevolgen.

Een rollenspel van zekerheden te midden van een oceaan van onzekerheid.

Nog een fijne zondag.

Foto door Ron Lach : https://www.pexels.com